Κυπρος + Ευρωπαϊκή Ένωση
Το παράδοξο είναι πως τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όπως και άλλοι ξένοι οργανισμοί έχουν δεχθεί μεν την αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας ωστόσο έχουν διαύλους επικοινωνίας και με την βόρεια πλευρά του νησιού. Η λεγόμενη Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου έχει συνάψει σχέσεις με την Τουρκία με πρεσβείες και προξενεία ενώ με κάποιες ισλαμικές χώρες έχει απλά εμπορικές σχέσεις.
|
Το Κυπριακό πρόβλημα ανέκαθεν απασχόλησε τόσο την Ελληνική όσο και την Τουρκική πλευρά. Η διευθέτηση του νησιού απο την Βρετανική αποικιοκρατία δημιούργησε προβλήματα αλλά και πάθη τα οποία βιώνουν τόσο η Τουρκία όσο και η Ελλάδα καθώς και οι δυο πλευρές στη Κύπρο.
|
"Με τον όρο Κυπριακό πρόβλημα ονομάζεται στη σύγχρονη Ιστορία και Διπλωματία το σύνολο των
ζητημάτων που προέκυψαν αρχικά από τον αγώνα των κατοίκων της Κύπρου για αυτοδιάθεση και
αποτίναξη του βρετανικού αποικιακού καθεστώτος και στη συνέχεια από την εσωτερική διαμάχη ανάμεσα
στην ελληνική και τουρκική εθνική κοινότητα του νησιού. Αντικείμενο της διαμάχης υπήρξε ο ρόλος κάθε
μιας από τις δύο εθνικές κοινότητες στο νέο κράτος, η διανομή της εξουσίας μεταξύ τους, και οι σχέσεις του
νέου κράτους με τις μητροπολιτικές χώρες των δύο κοινοτήτων, την Ελλάδα και την Τουρκία. Το πρόβλημα
είναι σήμερα διεθνές και συνίσταται στην κατοχή από την Τουρκία του βόρειου τμήματος της ανεξάρτητης
και διεθνώς αναγνωρισμένης Κυπριακής Δημοκρατίας, με σκοπό την αναγνώριση του κατεχόμενου
εδάφους ως ανεξάρτητου τουρκοκυπριακού κράτους.
Το Κυπριακό πρόβλημα είναι πολύπλοκο, χρονολογείται από τις αρχές του 20ου αιώνα και οφείλεται σε
πολλούς παράγοντες, που μεταβάλλονταν κατά την μακρόχρονή του πορεία. Μεταξύ των παραγόντων οι
πιο σημαντικοί είναι η αντιπαλότητα μεταξύ των δύο κοινοτήτων του νησιού, Ελληνοκυπρίων και
Τουρκοκυπρίων, η αντιπαράθεση ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, αλλά και η γεωστρατηγική θέση
του νησιού («αβύθιστο αεροπλανοφόρο» στην Ανατολική Μεσόγειο), η οποία εξυπηρετούσε τα
συμφέροντα ξένων δυνάμεων, κυρίως της Μεγάλης Βρετανίας και των Ηνωμένων Πολιτειών, στη Μέση
Ανατολή, χωρίς να παραβλέπεται το ενδιαφέρον που είχε επιδείξει κατά καιρούς η Σοβιετική Ένωση".
Το Κυπριακό, μετά το 1974, στην σύγχρονη εποχή δηλαδή, ξεκίνησε με την ελληνική παρέμβαση από τα
ανδρείκελα της δικτατορίας.
Το πραξικόπημα της χούντας Συνταγματαρχών απο την Ελλάδα
Ο Δημήτρης Ιωαννίδης, επικεφαλής της χούντας των Αθηνών (μετά την ανατροπή Παπαδόπουλου) δίνει
εντολή για πραξικόπημα κατά του Μακαρίου, με πρόσχημα, την Ένωση της Κύπρου, με την Ελλάδα. Με
συνθηματικό "Ο Αλέξανδρος εισήλθε στο νοσοκομείο", οι συνεργάτες της χούντας στην Κύπρο, μαζί με την
ΕΛΔΥΚ, έχουν ως στόχο να ανατρέψουν τον Μακάριο και να παραδώσουν την εξουσία σε ένα ακραιφνή
εθνικιστή, ονόματι Νίκο Σαμψών, άλλοτε στέλεχος της ΕΟΚΑ και της ΕΟΚΑ Β.
Στις 15 Ιουλίου του 1974 οι ελληνικές στρατιωτικές μονάδες, επιτίθενται κατά του Προεδρικού Μεγάρου,
θέλοντας να σκοτώσουν τον Μακάριο. Αυτός, όμως, καταφέρει να διαφύγει, πρώτα στην Πάφο κι ύστερα
στη βρετανική βάση, στο Ακρωτήρι. Με την βοήθεια των Άγγλων διαφεύγει στο εξωτερικό και στις 19 Ιουλίου
εκφωνεί ιστορικό λόγο στο Συμβούλιο Ασφαλείας, καταγγέλλοντας την χούντα των Αθηνών, ζητώντας
παράλληλα την παρέμβαση του Συμβουλίου, για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας.
Η Τουρκική επιχείρηση στο νησί
Μια μέρα αργότερα (20 Ιουλίου) το συνθημα δίνεται από την Τουρκία: "Η Αϊσέ πάει διακοπές" και το πρώτο
μέρος της εισβολής των Τούρκων στο νησί. Ο Μακάριος είχε κάνει λόγο για "το κοινό συμφέρον Ελλήνων
και Τούρκων της Κύπρου". Τόσο η χούντα, όσο και οι στρατηγοί της Τουρκίας, χρησιμοποίησαν τα λόγια
τους ως πρόσχημα, για να οδηγήσουν την Κύπρο, στην οριστική διχοτόμηση. Ο Μακάριος, όμως,
απευθυνόταν στα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας. Ούτε στην Τουρκία, ούτε στην Ελλάδα...
Η αντίσταση των κυπριακών δυνάμεων και της ΕΛΔΥΚ είναι ηρωϊκή, αλλά οι τουρκικές δυνάμεις
προελαύνουν, σχεδόν, ανενόχλητες. Η χούντα κυρήσσει στην Αθήνα, την Γενική Επιστράτευση ... παρωδία.
Πολίτες παρουσιάζονται, αλλά το χουντικό καθεστώς, έχει αποδιοργανώσει, πλήρως, το στράτευμα.
Η προσπάθεια για αποστολές αεροπλάνων και πεζοναυτών στην Κύπρο, καταλήγει σε παταγώδη
αποτυχία. Οι Αμερικανοί συμβουλεύουν τους Έλληνες να "μη κινηθούν". Η βοήθεια που φτάνει στην
Λευκωσία είναι περιορισμένη.Η στάση των Αμερικανών και ιδιαίτερα του "μάγου" Υπουργού Εξωτερικών,
Χένρι Κίσινγκερ, αν δεν ήταν ευνοϊκή προς την εισβολή, σίγουρα σταμάτησε κάθε διάθεση της παρανοϊκής
χούντας να στείλει στρατεύματα στο νησί.
Ο δεύτερος Ατίλλας
Λίγες μέρες μετά την εισβολή ο Σαμψών παραιτείται (καταδικάστηκε σε 20 χρόνια φυλάκιση το 1976, αλλά
τρία χρόνια αργότερα, για λόγους υγείας μετέβη στο Παρίσι, όπου έμεινε ως το 1999. Επέστρεψε στην
Κύπρο και πέθανε το 2001). Με εκπρόσωπο τον Γλαύκο Κληρίδη, η ελληνοκυπριακή πλευρά, συμμετείχε
στις διαβουλεύσεις της Γενεύης, όπου ζήτησε, για πρώτη φορά μετά το 1963, την εφαρμογή των Συνθηκών
Ζυρίχης και Λονδίνου, κάτι που μέχρι τότε, αρνούταν με κάθε τρόπο. Η Τουρκία δεν συμφώνησε, ζητώντας,
τον γεωγραφικό χωρισμό του νησιού. Στην ουσία προσπαθούσε να κερδίσει χρόνο, γιατί στις 14
Αυγούστου του 1974, με τον Ατίλλα νο 2, προχώρησε ως τα σημερινά όρια των κατεχομένων. Στόχος της
άλλωστε ήταν η διχοτόμηση του νησιού και η ένωση των δυο κοινοτήτων με τις "μητέρες-πατρίδες".
Χιλιάδες νεκροί και αγνοούμενοι, πάνω από 250.000 πρόσφυγες, ήταν τα αποτελέσματα του χουντικού
πραξικοπήματος και της εισβολής των Τούρκων. Περίπου 200.000 Ελληνοκύπριοι μετακόμισαν από τον
Βορρά στο Νότο και άλλοι 50.000 Τουρκοκύπριοι ακολούθησαν την αντίστροφη διαδρομή.
Η ΕΛΔΥΚ και η κυπριακή εθνοφρουρά μέτρησε περίπου 3.000 θύματα, εκ των οποίων οι μισοί θεωρούνται,
ακόμη, αγνοούμενοι, καθώς δεν έχουν βρεθεί τα πτώματά τους. Περιουσίες λεηλατήθηκαν, αντίποινα
σημειώνονταν σε όλο το νησί (και εις βάρος των Τουρκοκυπρίων).
Η Βόρεια Κύπρος
Η Κύπρος χωρίστηκε στα δύο και είναι αμφίβολο αν θα καταφέρει να ενωθεί ποτέ. Ανοιχτές πληγές, όπως
οι αγνοούμενοι και το ζήτημα των περιουσιών, παραμένουν. Το 1983 η Τουρκία, αναγνώρισε την "Τουρκική
Δημοκρατία της Βορείου Κύπρου" Το Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών με τα
ψηφίσματα (αποφάσεις) του 541/1983 και 550/1984 καταδίκασε ευθέως την ανακήρυξη της "ΤΔΒΚ" και
κάθε αποσχιστική δραστηριότητα και κάλεσε όλα τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ να μην την αναγνωρίσουν.
Το κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου βρίσκεται εξ αρχής σε διεθνή απομόνωση. Τα αεροδρόμιά του δεν
αναγνωρίζονται από την ΙΑΤΑ και καμιά αεροπορική εταιρεία πλην των τουρκικών δεν εκτελεί δρομολόγια
προς και από τη βόρεια Κύπρο. Η ιθαγένεια και τα ταξιδιωτικά έγγραφα δεν αναγνωρίζονται από άλλα
κράτη, με αποτέλεσμα οι κάτοικοί της που επιθυμούν να ταξιδέψουν στο εξωτερικό να χρειάζονται
ταξιδιωτικά έγγραφα της Τουρκίας. Στις 23 Απριλίου 2003 η τουρκοκυπριακή κυβέρνηση επέτρεψε την
είσοδο στο ψευδοκράτος, από ορισμένα σημεία της Πράσινης Γραμμής. Το νότιο τμήμα, οι ελεύθερες
περιοχές, έχουν οικονομικά ανακάμψει, παρά τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετώπισαν μετά το 1974
λόγω των προσφύγων και της αποστέρηση του Βορρά, ο οποίος ήταν το ευφορότερο και πιο πλούσιο σε
πλουτοπαραγωγικές πηγές τμήμα του νησιού. Αντίθετα ο Βορράς λόγω της διεθνούς απομόνωσης
εξαρτάται αποκλειστικά από την οικονομική βοήθεια της Τουρκίας για να επιβιώσει.
Το σχέδιο Ανάν
Ο ΟΗΕ προσπάθησε για χρόνια να εκπονήσει ένα σχέδιο μοντέλου ενιαίου κράτους, αλλά ποτέ δεν
κατάφερε να συμβιβάσει τις δυο πλευρές.
Το 2004 ο Οργανισμός, παρουσίασε το τελικό Σχέδιο επίλυσης, που έφερε το όνομα του πρώην Γενικού
Γραμματέα, Κόφιν Ανάν. Σύμφωνα με το Σχέδιο, η Κύπρος θα γινόταν ένα ομοσπονδιακό κράτος, με δυο
ομόσπονδα κρατίδια, στο Νότο (οι Ελληνοκύπριοι) και στον Βορρά (οι Τουρκοκύπριοι).
Η εξουσία στην ομοσπονδία θα μοιραζόταν ανάμεσα στις δύο κοινότητες με ένα πολύπλοκο σχήμα και ο
Πρόεδρος θα εναλλασσόταν ανά 20 μήνες, ενώ στο νομοθετικό σώμα οι δύο κοινότητες θα
εκπροσωπούνταν ισοδύναμα. Το σχέδιο προέβλεπε αυστηρούς περιορισμούς στην ελευθερία
εγκατάστασης μελών της εκάστοτε κοινότητας στο κρατίδιο της άλλης, προκειμένου να μην αλλοιωθεί η
πληθυσμιακή καθαρότητα του κάθε κρατιδίου.
Το σχέδιο υποβλήθηκε τον Απρίλιο του 2004 σε δύο ξεχωριστά δημοψηφίσματα, εγκρίθηκε από την
τουρκοκυπριακή κοινότητα, αλλά απορρίφθηκε από τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελληνοκυπρίων η
οποία συντάχθηκε με την δημόσια τοποθέτηση του Προέδρου Τάσσου Παπαδόπουλου ότι το Σχέδιο θα
κατέλυε την Κυπριακή Δημοκρατία και θα την υποκαθιστούσε με ένα αμφιβόλου βιωσιμότητας μόρφωμα.
Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η θέση που πήρε, εντέλει, στο σχέδιο Ανάν, το ΑΚΕΛ (το μεγαλύτερο κόμμα της
Κύπρου) που τάχθηκε υπέρ του "όχι".
Η είσοδος της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ, ήταν το επόμενο βήμα, αν και η Ευρωπαϊκή Ένωση μοιάζει
διατεθειμένη να χαλαρώσει την απομόνωση του βορείου τμήματος του νησιού.

Κυπριακά Λιμάνια και Αεροδρόμια
ΤΟΥΡΚΙΑ - Θα ανοίξει τα λιμάνια της και τα αεροδρόμια της επίσημα στην Κύπρο μόνο εαν υπάρξει μια συνολική λύση διευθέτηση του Κυπριακού ζητήματος, αφού υπάρξει προώθηση Διζωνικής, Δικοινωτικής μορφής Ομοσπονδίας του νέου κράτους που θα προκύψει έπειτα απο συστηματική και άμεση διαπραγμάτευση.
ΚΥΠΡΟΣ - Επιζητά άμεσο άνοιγμα λιμανιών και αεροδρομίων της Τουρκίας στα πλοία και αεροπλάνα της χώρας ενώ δεν διαπραγματεύεται την ταυτόχρονη άρση για την Βόρεια Κύπρο
|
Κυπριακό πρόβλημα
δείτε: