| κεντρική / Τουρκία και Ευρωπαϊκή Ένωση / Η Ευρωπαϊκή Ένωση |
| Η Ευρωπαϊκή Ένωση σήμερα |
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ή ΕΕ είναι μια σύνομοσπονδια εικοσιεπτά κρατών. Καθιερώθηκε το 1992 από την
Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (Συνθήκη του Μάαστριχτ), και είναι ο εκ των πραγμάτων διάδοχος των
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΚΑΧ, ΕΟΚ, ΕΥΡΑΤΟΜ) των έξι κρατών-μελών που ιδρύθηκαν το 1951, το 1957
και το 1965. Από τότε νέες διευρύνσεις έχουν αυξήσει τον αριθμό των κρατών μελών της και οι
αρμοδιότητές της έχουν επεκταθεί. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρείται ως η ισχυρότερη ένωση κρατών μέχρι
σήμερα στην παγκόσμια ιστορία, με οικονομικό, πολιτικό, κοινωνικό και πολιτιστικό περιεχόμενο. Η ΕΕ
αποτελεί το τρέχον στάδιο μιας ανοιχτής διαδικασίας ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Η ΕΕ είναι μια από τις μεγαλύτερες οικονομικές και πολιτικές οντότητες στον κόσμο, με 493 εκατομμύρια
κατοίκους και συνδυασμένο ονομαστικό ΑΕΠ 11,5 τρισεκατομμύρια ευρώ το 2006. Η Ένωση είναι μια ενιαία
αγορά με κοινή εμπορική πολιτική, κοινή αγροτική και αλιευτική πολιτική και περιφερειακή πολιτική για να
βοηθήσει τις φτωχότερες περιφέρειες. Εισήγαγε ενιαίο νόμισμα, το Ευρώ, που υιοθετήθηκε από 15 κράτη
μέλη. Η ΕΕ άρχισε μια περιορισμένη κοινή πολιτική εξωτερικών και ασφαλείας και μια περιορισμένη
αστυνομική και δικαστική συνεργασία πάνω σε ποινικά θέματα.
Τα σημαντικά όργανα και οι οργανισμοί της ΕΕ περιλαμβάνουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το Ευρωπαϊκό
Δικαστήριο, και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Οι πολίτες των κρατών μελών της ΕΕ είναι επίσης πολίτες της
ΕΕ: εκλέγουν άμεσα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μια φορά κάθε πέντε έτη. Μπορούν να ζήσουν, να
ταξιδέψουν, να εργαστούν, και να επενδύσουν σε άλλα κράτη μέλη (με μερικούς περιορισμούς μόνο στα
νέα κράτη μέλη). Ο έλεγχος διαβατηρίων και οι τελωνειακοί έλεγχοι στα περισσότερα εσωτερικά σύνορα
καταργήθηκαν με τη Συμφωνία του Σένγκεν (Schengen).
Το έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαμορφώνεται από τα εδάφη των κρατών μελών της, και επεκτείνεται
με την προσχώρηση των νέων μελών. Καλύπτει έναν τομέα 4.422.773 τετραγωνικών χιλιομέτρων με
έκταση βορειοανατολικά ως τη Φινλανδία, βορειοδυτικά ως την Ιρλανδία, νοτιοανατολικά ως την Κύπρο και
νοτιοδυτικά ως την Πορτογαλία. Αντιπροσωπεύει την έβδομη μεγαλύτερη περιοχή στον κόσμο σε έκταση
ενώ υπολογίζεται ότι η ακτογραμμή της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι 65.992 χλμ.[3]
Η ΕΕ δεν είναι ταυτόσημη με την Ευρώπη - σημαντικά κράτη της ηπείρου όπως η Ελβετία, η Νορβηγία και η
ευρωπαϊκή Ρωσία είναι εκτός της ΕΕ. Τα κράτη μέλη της ΕΕ συνορεύουν με 21 άλλα κράτη. Διάφορα
υπερπόντια εδάφη και εξαρτώμενες αποικίες των διάφορων κρατών - μελών είναι επίσης, τυπικά, μέρος
της ΕΕ (π.χ. οι Αζόρες, η Μαδέρα, η Γαλλική Γουιάνα, η Μαρτινίκα, η Γουαδελούπη και οι Κανάριοι Νήσοι),
ενώ σε άλλες περιπτώσεις τα εδάφη που συνδέονται με τα κράτη μέλη δεν είναι μέρος της ΕΕ (π.χ. η
Γροιλανδία, οι Νήσοι Φερόες, οι Ολλανδικές Αντίλλες, η Νέα Καληδονία και τα περισσότερα εδάφη που
συνδέονται με το Ηνωμένο Βασίλειο).
Αν συμπεριληφθούν και τα υπερπόντια εδάφη των κρατών μελών, η ΕΕ περιλαμβάνει τους περισσότερους
τύπους κλιμάτων από αρκτικό μέχρι τροπικό. Επομένως, οι μετεωρολογικοί μέσοι όροι για την ΕΕ συνολικά
δεν είναι επαρκείς για συμπεράσματα. Η πλειοψηφία του πληθυσμού ζει είτε σε περιοχές με μεσογειακό
κλίμα (νότια Ευρώπη) είτε σε ένα ήπιο θαλάσσιο κλίμα (δυτική Ευρώπη) ή σε ένα θερμό κατά το θέρος
ηπειρωτικό κλίμα (στα ανατολικά κράτη μέλη).
Η ΕΕ κυβερνάται από διάφορα όργανα, πρωτίστως από την Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο. Η
Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέχει την εκτελεστική εξουσία. Αποτελείται αυτήν την περίοδο από 27 Επιτρόπους,
ένας από κάθε κράτος μέλος. Η Επιτροπή είναι αρμόδια για τη σύνταξη όλων των προτεινόμενων κανόνων,
προκειμένου να συντονιστεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Ελέγχει, επίσης, μερικές αντιπροσωπείες και είναι
αρμόδια για την, σε καθημερινή βάση, λειτουργικότητα της Ένωσης. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής ορίζεται
από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και επικυρώνεται από το Κοινοβούλιο.
Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (επίσης γνωστό ως Συμβούλιο των υπουργών) κατέχει κατά το
ήμισυ την δεύτερη εξουσία, την νομοθετική. Αποτελείται από εθνικούς υπουργούς, αρμόδιους για τον νόμο
της ΕΕ που εξετάζεται. Παραδείγματος χάριν, η ευρωπαϊκή νομοθεσία σχετικά με τη γεωργία θα
αντιμετωπιζόταν από Συμβούλιο που αποτελείται από τους υπουργούς γεωργίας κάθε κράτους - μέλους. Η
προεδρία του σώματος εναλλάσσεται μεταξύ των κρατών μελών κάθε έξι μήνες. Για να αυξηθεί η
σταθερότητα, το κράτος μέλος, που αναλαμβάνει την προεδρία, συνεργάζεται και με το προηγούμενο και με
το επόμενο κράτος μέλος στην προεδρία. Δεν πρέπει να συγχέεται με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο
δεν είναι επίσημο Σώμα (αν και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είναι σημαντικό Σώμα και μοιράζεται την
προεδρία του με το Συμβούλιο της ΕΕ). Αποτελείται από τους επικεφαλής της κυβέρνησης και τον Πρόεδρο
της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συνεδριάζει τέσσερις φορές ετησίως.
Για το άλλο μισό της νομοθετικής εξουσίας αρμόδιο είναι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και είναι ο μόνος
συνδικαλιστικός φορέας που αποτελείται από τους αντιπροσώπους που εκλέγονται άμεσα από τους
πολίτες των κρατών μελών της ΕΕ. Οι πολίτες, σε όλα τα κράτη μέλη, κάθε πέντε έτη εκλέγουν 785 μέλη
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ευρωβουλευτές). Αν και οι εκλογές είναι για εθνικούς υποψηφίους, τα μέλη
του Κοινοβουλίου κάθονται σύμφωνα με τα πολιτικά ιδανικά παρά ανάλογα με την υπηκοότητα. Ο
πρόεδρος του Κοινοβουλίου εκλέγεται από τα μέλη του.
Ο δικαστικός κλάδος της ΕΕ αποτελείται κατά κύριο λόγο από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, που αποτελείται
από 27 δικαστικούς. Ένας δικαστικός ορίζεται από κάθε κράτος μέλος. Ο Πρόεδρος εκλέγεται από τους
υπόλοιπους δικαστές. Το Δικαστήριο ενσωματώνει και το Πρωτοδικείο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ένα
πταισματοδικείο που δημιουργήθηκε για να μειώσει τον φόρτο εργασίας του Δικαστηρίου. Υπάρχει, επίσης,
το ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, το οποίο ελέγχει τους απολογισμούς της ΕΕ.
Άλλοι οργανισμοί περιλαμβάνουν την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τις δύο συμβουλευτικές επιτροπές:
την Επιτροπή των Περιφερειών και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική
Τράπεζα (ΕΚΤ) ελέγχει τη νομισματική πολιτική μέσα στην Ευρωζώνη (κράτη μέλη που έχουν υιοθετήσει το
Ευρώ ως νόμισμα). Καθιερώθηκε το 1998 και έχει την έδρα της στην Φρανκφούρτη στην Γερμανία.
Υπάρχει, επίσης, ένας μεγάλος αριθμός οργανισμών, που οργανώνεται συνήθως από τη δευτεροβάθμια
νομοθεσία, οι οποίοι υφίστανται για να εφαρμόζουν τις επιμέρους πολιτικές. Αυτές είναι οι αντιπροσωπείες
της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παραδείγματα είναι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος, η Ευρωπαϊκή
Αντιπροσωπεία Ασφάλειας Αεροπορίας και το Γραφείο Εναρμόνισης στην Εσωτερική Αγορά. Τέλος, ο
Ευρωπαϊκός Διαμεσολαβητής ερευνά καταγγελίες κακής διαχείρισης από τα όργανα της ΕΕ.
Δεν υπάρχει καμία επίσημη πρωτεύουσα για την ΕΕ. Οι τοποθεσίες των ιδρυμάτων διαμοιράζονται σε
πολλές πόλεις και διάφορα κράτη μέλη. Εντούτοις, οι Βρυξέλλες θεωρούνται συχνά η de facto
πρωτεύουσα, δεδομένου ότι τα περισσότερα από τα κύρια όργανα συγκεντρώνονται εκεί,
συμπεριλαμβανομένης της Επιτροπής και του Συμβουλίου. Το Κοινοβούλιο είναι εν μέρει βασισμένο στην
πόλη αλλά έχει ως επίσημη βάση του το Στρασβούργο, όπου πραγματοποιούνται τουλάχιστον δώδεκα
ολομέλειες κάθε έτος, διάρκειας μιας εβδομάδας καθεμία. Η πόλη πρωταγωνιστεί ανάμεσα στα δικαστήρια
όλης της ΕΕ αλλά και σε διάφορα άλλα τμήματα και οργανισμούς.
Η Συνθήκη για την ίδρυση συντάγματος για την Ευρώπη, συνήθως καλούμενο ως ευρωπαϊκό σύνταγμα,
είναι μια διεθνής συνθήκη που προβλέπει την δημιουργία ενός συντάγματος για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το σύνταγμα απορρίφθηκε από την Γαλλία και τις Κάτω Χώρες, από δημοψηφίσματα, και άλλες χώρες
ανέβαλαν ή σταμάτησαν τις διαδικασίες επικύρωσής του. Το σύνταγμα έχει τώρα αβέβαιο μέλλον. Μέχρι
τον Φεβρουάριο του 2007, η Αυστρία, το Βέλγιο, η Βουλγαρία, η Κύπρος, η Εσθονία, η Ελλάδα, η
Ουγγαρία, η Ιταλία, η Λετονία, η Λιθουανία, το Λουξεμβούργο, η Μάλτα, η Ρουμανία, η Σλοβενία και η
Ισπανία έχουν επικυρώσει τη συνταγματική συνθήκη. Η Φινλανδία, η Γερμανία και η Σλοβακία έχουν
ολοκληρώσει τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες που απαιτούνται για την επικύρωση. Η Ισπανία και το
Λουξεμβούργο διενέργησαν δημοψηφίσματα, μέσα από τα οποία οι πολίτες τους επικύρωσαν το σύνταγμα.
Με την υιοθέτηση του ευρωπαϊκού συντάγματος θα καταργούνταν τα εθνικά συντάγματα των κρατών
μελών της Ένωσης. Από το κείμενο έλειψαν σημεία όπως ο προσδιορισμός των συνόρων, ο ορισμός και
τα όρια εξουσίας της διοικητικής κεφαλής (ο οριζόμενος σαν πρόεδρος της Ένωσης δεν διέθετε καμία
εξουσία αποφάσεων) και η υιοθέτηση ανεξάρτητης κοινής αμυντικής πολιτικής (στο κείμενο ορίζεται το
ΝΑΤΟ σαν εγγυητής της ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η δε συμμετοχή σε έναν στρατό της Ένωσης
παραμένει προαιρετική). Αντίθετα μάλιστα από τα συνήθη συνταγματικά κείμενα κρατών, περιέχοντο
κείμενα από εμπορικές και οικονομικές συνθήκες της Ένωσης - σχετικό μάλιστα εδάφιο που όριζε τον
ανεμπόδιστο οικονομικό ανταγωνισμό ερμηνεύθηκε ποικιλότροπα και δημιούργησε έντονα αρνητικά σχόλια
ως προς το κατά πόσο αυτό έπρεπε να αναφέρεται σε ένα σύνταγμα και τι σκοπιμότητα εξυπηρετούσε
εκείνη η λεπτομέρεια.
Κατά πολλούς το κείμενο αυτό έστω και υιοθετημένο δεν θα μπορούσε ποτέ να επιτρέψει την εξέλιξη της
Ένωσης στο πλαίσιο μιας ενιαίας πολιτικής οντότητας. Σε ορισμένα κράτη, όπως το Λουξεμβούργο, οι
κυβερνήσεις απείλησαν με παραίτηση απ το αξίωμά τους εάν ο λαός δεν ψήφιζε υπέρ του κειμένου [4],
ενώ σε άλλες χώρες οι κυβερνήσεις πήραν την απόφαση στην Βουλή, παρόλο που στα τοπικά συντάγματα
η μεταβολή τους απαιτούσε ειδική πλειοψηφία πέραν εκείνης που παρείχε η απόφαση εκείνη στη Βουλή.
Η ΕΕ πρωτίστως δημιουργήθηκε ως οικονομική ένωση. Ο πρώτος και σημαντικότερος πυλώνας, η
Ευρωπαϊκή Κοινότητα, ιδρύθηκε ως Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα. Η δημιουργία και η διατήρηση της
ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ήταν ο προεξέχων στόχος της Κοινότητας, που εξασφάλιζε ελεύθερη
κυκλοφορία ατόμων, εμπορευμάτων, υπηρεσιών και κεφαλαίου. Η συνδυασμένη ενιαία αγορά της ΕΕ είναι
η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, με κατ' εκτίμηση ονομαστικό ΑΕΠ 11,6 τρισεκατομμύρια ευρώ το 2006
(έναντι της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας, των Ηνωμένων Πολιτειών, με ΑΕΠ 13,2 τρισεκατομμυρίων
δολαρίων). Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας στον κόσμο, και ο δεύτερος μεγαλύτερος εισαγωγέας.
Είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος σε πολλές χώρες, όπως η Κίνα και η Ινδία. Το 2007, η έδρα 163
επιχειρήσεων που απαριθμούνται στις 500 πιο κερδοφόρες είναι εντός της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου των
μισών από τις κορυφαίες είκοσι. Η πιο κερδοφόρα ευρωπαϊκή επιχείρηση της λίστας είναι η Royal Dutch
Shell, μια Άγγλο-ολλανδική επιχείρηση πετρελαίου.
Μέσα στην αγορά της ΕΕ, που επεκτείνεται και στην Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία μέσω του
Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, τέσσερις ελευθερίες είναι εγγυημένες: ελεύθερη κυκλοφορία των
εμπορευμάτων, των υπηρεσιών, του κεφαλαίου και των προσώπων. Για να το στηρίξουν αυτό, 13 μέλη της
ΕΕ έχουν υιοθετήσει ένα κοινό νόμισμα, το ευρώ. Όλοι μαζί αποτελούν την ευρωζώνη και έχουν από
κοινού την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αν και το νόμισμα χρησιμοποιείται και από διάφορες άλλες
χώρες έξω από την ΕΕ. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης έχει προβλέψει ότι το
2007 η ευρωζώνη θα αναπτύσσεται κατά 2,7% γρηγορότερα από την προβλεπόμενη ανάπτυξη των
Ηνωμένων Πολιτειών. Το 2006, 2 από τα 3 εκατομμύρια νέων θέσεων εργασίας που δημιουργήθηκαν στην
ΕΕ ήταν στην ευρωζώνη, αν και η οικονομία της ευρωζώνης έχει καθοριστεί να αναπτύσσεται κατά 2,4%,
ελαφρώς πιο αργά από την ΕΕ συνολικά, που είναι στο 2,7%,
Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (Συνθήκη του Μάαστριχτ), και είναι ο εκ των πραγμάτων διάδοχος των
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΚΑΧ, ΕΟΚ, ΕΥΡΑΤΟΜ) των έξι κρατών-μελών που ιδρύθηκαν το 1951, το 1957
και το 1965. Από τότε νέες διευρύνσεις έχουν αυξήσει τον αριθμό των κρατών μελών της και οι
αρμοδιότητές της έχουν επεκταθεί. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρείται ως η ισχυρότερη ένωση κρατών μέχρι
σήμερα στην παγκόσμια ιστορία, με οικονομικό, πολιτικό, κοινωνικό και πολιτιστικό περιεχόμενο. Η ΕΕ
αποτελεί το τρέχον στάδιο μιας ανοιχτής διαδικασίας ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Η ΕΕ είναι μια από τις μεγαλύτερες οικονομικές και πολιτικές οντότητες στον κόσμο, με 493 εκατομμύρια
κατοίκους και συνδυασμένο ονομαστικό ΑΕΠ 11,5 τρισεκατομμύρια ευρώ το 2006. Η Ένωση είναι μια ενιαία
αγορά με κοινή εμπορική πολιτική, κοινή αγροτική και αλιευτική πολιτική και περιφερειακή πολιτική για να
βοηθήσει τις φτωχότερες περιφέρειες. Εισήγαγε ενιαίο νόμισμα, το Ευρώ, που υιοθετήθηκε από 15 κράτη
μέλη. Η ΕΕ άρχισε μια περιορισμένη κοινή πολιτική εξωτερικών και ασφαλείας και μια περιορισμένη
αστυνομική και δικαστική συνεργασία πάνω σε ποινικά θέματα.
Τα σημαντικά όργανα και οι οργανισμοί της ΕΕ περιλαμβάνουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το Ευρωπαϊκό
Δικαστήριο, και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Οι πολίτες των κρατών μελών της ΕΕ είναι επίσης πολίτες της
ΕΕ: εκλέγουν άμεσα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μια φορά κάθε πέντε έτη. Μπορούν να ζήσουν, να
ταξιδέψουν, να εργαστούν, και να επενδύσουν σε άλλα κράτη μέλη (με μερικούς περιορισμούς μόνο στα
νέα κράτη μέλη). Ο έλεγχος διαβατηρίων και οι τελωνειακοί έλεγχοι στα περισσότερα εσωτερικά σύνορα
καταργήθηκαν με τη Συμφωνία του Σένγκεν (Schengen).
Το έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαμορφώνεται από τα εδάφη των κρατών μελών της, και επεκτείνεται
με την προσχώρηση των νέων μελών. Καλύπτει έναν τομέα 4.422.773 τετραγωνικών χιλιομέτρων με
έκταση βορειοανατολικά ως τη Φινλανδία, βορειοδυτικά ως την Ιρλανδία, νοτιοανατολικά ως την Κύπρο και
νοτιοδυτικά ως την Πορτογαλία. Αντιπροσωπεύει την έβδομη μεγαλύτερη περιοχή στον κόσμο σε έκταση
ενώ υπολογίζεται ότι η ακτογραμμή της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι 65.992 χλμ.[3]
Η ΕΕ δεν είναι ταυτόσημη με την Ευρώπη - σημαντικά κράτη της ηπείρου όπως η Ελβετία, η Νορβηγία και η
ευρωπαϊκή Ρωσία είναι εκτός της ΕΕ. Τα κράτη μέλη της ΕΕ συνορεύουν με 21 άλλα κράτη. Διάφορα
υπερπόντια εδάφη και εξαρτώμενες αποικίες των διάφορων κρατών - μελών είναι επίσης, τυπικά, μέρος
της ΕΕ (π.χ. οι Αζόρες, η Μαδέρα, η Γαλλική Γουιάνα, η Μαρτινίκα, η Γουαδελούπη και οι Κανάριοι Νήσοι),
ενώ σε άλλες περιπτώσεις τα εδάφη που συνδέονται με τα κράτη μέλη δεν είναι μέρος της ΕΕ (π.χ. η
Γροιλανδία, οι Νήσοι Φερόες, οι Ολλανδικές Αντίλλες, η Νέα Καληδονία και τα περισσότερα εδάφη που
συνδέονται με το Ηνωμένο Βασίλειο).
Αν συμπεριληφθούν και τα υπερπόντια εδάφη των κρατών μελών, η ΕΕ περιλαμβάνει τους περισσότερους
τύπους κλιμάτων από αρκτικό μέχρι τροπικό. Επομένως, οι μετεωρολογικοί μέσοι όροι για την ΕΕ συνολικά
δεν είναι επαρκείς για συμπεράσματα. Η πλειοψηφία του πληθυσμού ζει είτε σε περιοχές με μεσογειακό
κλίμα (νότια Ευρώπη) είτε σε ένα ήπιο θαλάσσιο κλίμα (δυτική Ευρώπη) ή σε ένα θερμό κατά το θέρος
ηπειρωτικό κλίμα (στα ανατολικά κράτη μέλη).
Η ΕΕ κυβερνάται από διάφορα όργανα, πρωτίστως από την Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο. Η
Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέχει την εκτελεστική εξουσία. Αποτελείται αυτήν την περίοδο από 27 Επιτρόπους,
ένας από κάθε κράτος μέλος. Η Επιτροπή είναι αρμόδια για τη σύνταξη όλων των προτεινόμενων κανόνων,
προκειμένου να συντονιστεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Ελέγχει, επίσης, μερικές αντιπροσωπείες και είναι
αρμόδια για την, σε καθημερινή βάση, λειτουργικότητα της Ένωσης. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής ορίζεται
από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και επικυρώνεται από το Κοινοβούλιο.
Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (επίσης γνωστό ως Συμβούλιο των υπουργών) κατέχει κατά το
ήμισυ την δεύτερη εξουσία, την νομοθετική. Αποτελείται από εθνικούς υπουργούς, αρμόδιους για τον νόμο
της ΕΕ που εξετάζεται. Παραδείγματος χάριν, η ευρωπαϊκή νομοθεσία σχετικά με τη γεωργία θα
αντιμετωπιζόταν από Συμβούλιο που αποτελείται από τους υπουργούς γεωργίας κάθε κράτους - μέλους. Η
προεδρία του σώματος εναλλάσσεται μεταξύ των κρατών μελών κάθε έξι μήνες. Για να αυξηθεί η
σταθερότητα, το κράτος μέλος, που αναλαμβάνει την προεδρία, συνεργάζεται και με το προηγούμενο και με
το επόμενο κράτος μέλος στην προεδρία. Δεν πρέπει να συγχέεται με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο
δεν είναι επίσημο Σώμα (αν και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είναι σημαντικό Σώμα και μοιράζεται την
προεδρία του με το Συμβούλιο της ΕΕ). Αποτελείται από τους επικεφαλής της κυβέρνησης και τον Πρόεδρο
της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συνεδριάζει τέσσερις φορές ετησίως.
Για το άλλο μισό της νομοθετικής εξουσίας αρμόδιο είναι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και είναι ο μόνος
συνδικαλιστικός φορέας που αποτελείται από τους αντιπροσώπους που εκλέγονται άμεσα από τους
πολίτες των κρατών μελών της ΕΕ. Οι πολίτες, σε όλα τα κράτη μέλη, κάθε πέντε έτη εκλέγουν 785 μέλη
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ευρωβουλευτές). Αν και οι εκλογές είναι για εθνικούς υποψηφίους, τα μέλη
του Κοινοβουλίου κάθονται σύμφωνα με τα πολιτικά ιδανικά παρά ανάλογα με την υπηκοότητα. Ο
πρόεδρος του Κοινοβουλίου εκλέγεται από τα μέλη του.
Ο δικαστικός κλάδος της ΕΕ αποτελείται κατά κύριο λόγο από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, που αποτελείται
από 27 δικαστικούς. Ένας δικαστικός ορίζεται από κάθε κράτος μέλος. Ο Πρόεδρος εκλέγεται από τους
υπόλοιπους δικαστές. Το Δικαστήριο ενσωματώνει και το Πρωτοδικείο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ένα
πταισματοδικείο που δημιουργήθηκε για να μειώσει τον φόρτο εργασίας του Δικαστηρίου. Υπάρχει, επίσης,
το ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, το οποίο ελέγχει τους απολογισμούς της ΕΕ.
Άλλοι οργανισμοί περιλαμβάνουν την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τις δύο συμβουλευτικές επιτροπές:
την Επιτροπή των Περιφερειών και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική
Τράπεζα (ΕΚΤ) ελέγχει τη νομισματική πολιτική μέσα στην Ευρωζώνη (κράτη μέλη που έχουν υιοθετήσει το
Ευρώ ως νόμισμα). Καθιερώθηκε το 1998 και έχει την έδρα της στην Φρανκφούρτη στην Γερμανία.
Υπάρχει, επίσης, ένας μεγάλος αριθμός οργανισμών, που οργανώνεται συνήθως από τη δευτεροβάθμια
νομοθεσία, οι οποίοι υφίστανται για να εφαρμόζουν τις επιμέρους πολιτικές. Αυτές είναι οι αντιπροσωπείες
της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παραδείγματα είναι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος, η Ευρωπαϊκή
Αντιπροσωπεία Ασφάλειας Αεροπορίας και το Γραφείο Εναρμόνισης στην Εσωτερική Αγορά. Τέλος, ο
Ευρωπαϊκός Διαμεσολαβητής ερευνά καταγγελίες κακής διαχείρισης από τα όργανα της ΕΕ.
Δεν υπάρχει καμία επίσημη πρωτεύουσα για την ΕΕ. Οι τοποθεσίες των ιδρυμάτων διαμοιράζονται σε
πολλές πόλεις και διάφορα κράτη μέλη. Εντούτοις, οι Βρυξέλλες θεωρούνται συχνά η de facto
πρωτεύουσα, δεδομένου ότι τα περισσότερα από τα κύρια όργανα συγκεντρώνονται εκεί,
συμπεριλαμβανομένης της Επιτροπής και του Συμβουλίου. Το Κοινοβούλιο είναι εν μέρει βασισμένο στην
πόλη αλλά έχει ως επίσημη βάση του το Στρασβούργο, όπου πραγματοποιούνται τουλάχιστον δώδεκα
ολομέλειες κάθε έτος, διάρκειας μιας εβδομάδας καθεμία. Η πόλη πρωταγωνιστεί ανάμεσα στα δικαστήρια
όλης της ΕΕ αλλά και σε διάφορα άλλα τμήματα και οργανισμούς.
Η Συνθήκη για την ίδρυση συντάγματος για την Ευρώπη, συνήθως καλούμενο ως ευρωπαϊκό σύνταγμα,
είναι μια διεθνής συνθήκη που προβλέπει την δημιουργία ενός συντάγματος για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το σύνταγμα απορρίφθηκε από την Γαλλία και τις Κάτω Χώρες, από δημοψηφίσματα, και άλλες χώρες
ανέβαλαν ή σταμάτησαν τις διαδικασίες επικύρωσής του. Το σύνταγμα έχει τώρα αβέβαιο μέλλον. Μέχρι
τον Φεβρουάριο του 2007, η Αυστρία, το Βέλγιο, η Βουλγαρία, η Κύπρος, η Εσθονία, η Ελλάδα, η
Ουγγαρία, η Ιταλία, η Λετονία, η Λιθουανία, το Λουξεμβούργο, η Μάλτα, η Ρουμανία, η Σλοβενία και η
Ισπανία έχουν επικυρώσει τη συνταγματική συνθήκη. Η Φινλανδία, η Γερμανία και η Σλοβακία έχουν
ολοκληρώσει τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες που απαιτούνται για την επικύρωση. Η Ισπανία και το
Λουξεμβούργο διενέργησαν δημοψηφίσματα, μέσα από τα οποία οι πολίτες τους επικύρωσαν το σύνταγμα.
Με την υιοθέτηση του ευρωπαϊκού συντάγματος θα καταργούνταν τα εθνικά συντάγματα των κρατών
μελών της Ένωσης. Από το κείμενο έλειψαν σημεία όπως ο προσδιορισμός των συνόρων, ο ορισμός και
τα όρια εξουσίας της διοικητικής κεφαλής (ο οριζόμενος σαν πρόεδρος της Ένωσης δεν διέθετε καμία
εξουσία αποφάσεων) και η υιοθέτηση ανεξάρτητης κοινής αμυντικής πολιτικής (στο κείμενο ορίζεται το
ΝΑΤΟ σαν εγγυητής της ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η δε συμμετοχή σε έναν στρατό της Ένωσης
παραμένει προαιρετική). Αντίθετα μάλιστα από τα συνήθη συνταγματικά κείμενα κρατών, περιέχοντο
κείμενα από εμπορικές και οικονομικές συνθήκες της Ένωσης - σχετικό μάλιστα εδάφιο που όριζε τον
ανεμπόδιστο οικονομικό ανταγωνισμό ερμηνεύθηκε ποικιλότροπα και δημιούργησε έντονα αρνητικά σχόλια
ως προς το κατά πόσο αυτό έπρεπε να αναφέρεται σε ένα σύνταγμα και τι σκοπιμότητα εξυπηρετούσε
εκείνη η λεπτομέρεια.
Κατά πολλούς το κείμενο αυτό έστω και υιοθετημένο δεν θα μπορούσε ποτέ να επιτρέψει την εξέλιξη της
Ένωσης στο πλαίσιο μιας ενιαίας πολιτικής οντότητας. Σε ορισμένα κράτη, όπως το Λουξεμβούργο, οι
κυβερνήσεις απείλησαν με παραίτηση απ το αξίωμά τους εάν ο λαός δεν ψήφιζε υπέρ του κειμένου [4],
ενώ σε άλλες χώρες οι κυβερνήσεις πήραν την απόφαση στην Βουλή, παρόλο που στα τοπικά συντάγματα
η μεταβολή τους απαιτούσε ειδική πλειοψηφία πέραν εκείνης που παρείχε η απόφαση εκείνη στη Βουλή.
Η ΕΕ πρωτίστως δημιουργήθηκε ως οικονομική ένωση. Ο πρώτος και σημαντικότερος πυλώνας, η
Ευρωπαϊκή Κοινότητα, ιδρύθηκε ως Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα. Η δημιουργία και η διατήρηση της
ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ήταν ο προεξέχων στόχος της Κοινότητας, που εξασφάλιζε ελεύθερη
κυκλοφορία ατόμων, εμπορευμάτων, υπηρεσιών και κεφαλαίου. Η συνδυασμένη ενιαία αγορά της ΕΕ είναι
η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, με κατ' εκτίμηση ονομαστικό ΑΕΠ 11,6 τρισεκατομμύρια ευρώ το 2006
(έναντι της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας, των Ηνωμένων Πολιτειών, με ΑΕΠ 13,2 τρισεκατομμυρίων
δολαρίων). Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας στον κόσμο, και ο δεύτερος μεγαλύτερος εισαγωγέας.
Είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος σε πολλές χώρες, όπως η Κίνα και η Ινδία. Το 2007, η έδρα 163
επιχειρήσεων που απαριθμούνται στις 500 πιο κερδοφόρες είναι εντός της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου των
μισών από τις κορυφαίες είκοσι. Η πιο κερδοφόρα ευρωπαϊκή επιχείρηση της λίστας είναι η Royal Dutch
Shell, μια Άγγλο-ολλανδική επιχείρηση πετρελαίου.
Μέσα στην αγορά της ΕΕ, που επεκτείνεται και στην Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία μέσω του
Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, τέσσερις ελευθερίες είναι εγγυημένες: ελεύθερη κυκλοφορία των
εμπορευμάτων, των υπηρεσιών, του κεφαλαίου και των προσώπων. Για να το στηρίξουν αυτό, 13 μέλη της
ΕΕ έχουν υιοθετήσει ένα κοινό νόμισμα, το ευρώ. Όλοι μαζί αποτελούν την ευρωζώνη και έχουν από
κοινού την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αν και το νόμισμα χρησιμοποιείται και από διάφορες άλλες
χώρες έξω από την ΕΕ. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης έχει προβλέψει ότι το
2007 η ευρωζώνη θα αναπτύσσεται κατά 2,7% γρηγορότερα από την προβλεπόμενη ανάπτυξη των
Ηνωμένων Πολιτειών. Το 2006, 2 από τα 3 εκατομμύρια νέων θέσεων εργασίας που δημιουργήθηκαν στην
ΕΕ ήταν στην ευρωζώνη, αν και η οικονομία της ευρωζώνης έχει καθοριστεί να αναπτύσσεται κατά 2,4%,
ελαφρώς πιο αργά από την ΕΕ συνολικά, που είναι στο 2,7%,
- Η Ε.Ε.
- ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ
- ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ
- ΘΕΣΜΟΙ
- ΤΟΥΡΚΙΑ - Ε.Ε.
- ΤR ΣΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ
- ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ
- ΚΕΦΑΛΑΙΑ
- ΕΥΡ. ΚΕΚΤΗΜΕΝΟ
- ΙΣΤΟΡΙΚΟ
- ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΑ
- ΚΥΠΡΙΑΚΟ
- ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
- ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ
- ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ
- ΘΕΣΜΟΙ
- ΤΟΥΡΚΙΑ - Ε.Ε.
- ΤR ΣΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ
- ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ
- ΚΕΦΑΛΑΙΑ
- ΕΥΡ. ΚΕΚΤΗΜΕΝΟ
- ΙΣΤΟΡΙΚΟ
- ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΑ
- ΚΥΠΡΙΑΚΟ
- ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η Ε.Ε.
επίσης δείτε
